CHIA SẺ

HIV thường được truyền qua quan hệ tình dục, sử dụng chung kim tiêm và lây từ mẹ sang con. Trong quan hệ tình dục giữa các cặp đồng tính nam, để HIV có thể lây truyền thì phải có các điều kiện sau:

  • Một trong các bên có HIV (xem thêm mục Nhận biết người có HIV) và có tải lượng virus đủ cao để lây sang người khác.
  • Trong quá trình giao hợp, dịch cơ thể truyền từ người này sang người khác (máu, tinh dịch hoặc dịch nhầy hậu môn) và chứa một lượng HIV đủ lớn.
  • Những loại dịch cơ thể này tiếp xúc với hệ thống máu của người không có HIV (mục Mức độ rủi ro…có trình bày chi tiết về các kiểu quan hệ khiến HIV lây truyền dễ dàng hơn)

Sự lây nhiễm HIV xảy ra khi một người âm tính với HIV bị phơi nhiễm với HIV và sau đó bị virus nhiễm vào tế bào máu. Khi đó, người này sẽ trở thành dương tính với HIV. Xét nghiệm HIV tại các cơ sở của GUM có thể phát hiện virus 1 tháng sau khi lây nhiễm. Chi tiết thêm được trình bày tại trang Xét nghiệm HIV của chúng tôi.

Loại dịch cơ thể nào có thể truyền virus HIV?

Để lây truyền HIV, các chất dịch cơ thể chứa virus phải được truyền vào hệ thống máu của người không có HIV. Mặc dù HIV được phát hiện trong rất nhiều loại dịch cơ thể của người nhiễm HIV, nhưng chỉ một số loại dịch chứa lượng virus đáng kể mới có khả năng lây nhiễm HIV. Những loại dịch này gồm máu, tinh dịch, chất tiền tinh dịch, các chất dịch có nguồn gốc từ bệnh lây nhiễm qua đường tình dục (mủ bệnh lậu) và dịch nhầy hậu môn. Dịch nhầy hậu môn là chất dịch được sinh ra tự nhiên trong hậu môn, giúp bôi trơn hậu môn để phân được đẩy đi một cách dễ dàng. Nghiên cứu cho thấy dịch nhầy hậu môn là loại dịch tập trung HIV nhiều nhất. Những chất dịch khác như nước tiểu hay nước miếng đều không có khả năng làm lây nhiễm HIV.

Virus HIV nhiễm vào đường máu như thế nào?

Có 2 cách để HIV có thể nhiễm vào máu người:

  • Nhiễm trực tiếp vào đường máu thông qua các vết thương ngoài da, các thiết bị tiêm chích hoặc trong quá trình phẫu thuật.
  • Thông qua các màng nhầy.

Các màng nhầy là các lớp mô mềm mỏng bảo vệ các vùng hở trên cơ thể người.Các màng nhầy tập trung tại các bộ phận như miệng, trong mi mắt, trong dạ dày hay hệ thống ống tiêu hóa. HIV có thể di chuyển dọc theo bề mặt của các màng nhầy này, thâm nhập vào các mao mạch bên trong và gắn chặt vào các lớp màng nhầy. Các vị trí thường xảy ra lây nhiễm HIV nhất là bên trong hậu môn, bao quy đầu, đầu dương vật, lỗ tiểu, màng trong miệng và cổ họng.

Trừ màng trong miệng và cổ họng (HIV tại đây chỉ có điều kiện lan truyền khi những vết tổn thương bề mặt), tại các vị trí khác, virus HIV có thể thẩm nhập vào máu một cách dễ dàng ngay cả qua các lớp màng nhầy khỏe mạnh không tổn thương gì. Bất kì tổn thương nào tại các vùng nhầy như vết xước hoặc vết loét đều làm tăng khả năng lây nhiễm. Trong 4 vị trí màng nhầy cho phép sự thâm nhập của HIV vào máu, màng trong hậu môn được cho là môi trường lý tưởng nhất cho virus. Đó là vì màng nhầy tại khu vực này được cấu tạo để có thể hấp thụ trực tiếp dịch lỏng vào trong máu, do vậy nó cũng rất hiệu quả trong việc hấp thụ HIV. Một số nghiên cứu từng cho rằng cắt bao quy đầu là một cách bảo vệ những người đồng tính nam đâm, tuy nhiên những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, những người đã cắt bao quy đầu vẫn có khả năng nhiễm HIV khi dương vật tiếp xúc với dịch chứa virus của người khác.

Một số kiểu quan hệ tình dục giữa các đồng tính nam cũng làm gia tăng khả năng lây nhiễm HIV. Rủi ro cao nhất xảy ra khi một người có HIV mà không được điều trị quan hệ tình dục không sử dụng bao cao su với bạn tình không có HIV và xuất tinh vào bên trong người bạn tình. Tình huống này tạo điều kiện thuận lợi cho việc lây nhiễm HIV, vì khi một người dương tính với HIV quan hệ với bạn tình âm tính với HIV mà không dùng bao cao su, người bạn tình đó sẽ bị phơi nhiễm HIV. Đối tượng dương tính với HIV không được điều trị thì tinh dịch của anh ta sẽ có tải lượng virus tương đối cao đủ để truyền sang người khác, và môi trường màng nhầy trong hậu môn sẽ là môi trường lý tưởng cho HIV thâm nhập vào máu.